Onze huidige winlocaties in Twente raken langzaam maar zeker ‘op’. De nieuwe locaties in Haaksbergen zijn nodig om de fabriek in Hengelo van zout te kunnen blijven voorzien. Zoutwinning in Twente is dus noodzakelijk voor de levensvatbaarheid van onze productielocatie in Hengelo op lange termijn, maar ook van strategisch belang voor de Nederlandse economie en industrie. 

Aan de keuze voor Haaksbergen is uitgebreid bodemonderzoek voorafgegaan. Ook is gekeken naar andere omgevingsfactoren. De conclusie van dat onderzoek was dat het gebied ten noorden van Haaksbergen het meest geschikt is om in Twente nieuwe zoutwinlocaties te realiseren. Andere locaties (Buurse, Weerselo) vielen af door bijvoorbeeld het feit dat die gelegen waren in een natuurgebied, of die om andere redenen ongeschikt waren. Zoutwinning in Haaksbergen is de beste en meest stabiele oplossing voor de langere termijn, met de beste kwaliteit zout.

De acht zoutwinlocaties liggen in een gebied ten noordwesten van de kern Haaksbergen. Dit gebied is ingesloten tussen de wegen N18, N347, Noordsingel en N739.

Voor definitief buiten gebruik gestelde cavernes wordt een sluitingsplan opgesteld. In overleg met de toezichthouder wordt de technische detaillering en planning afgestemd.

Voordat een zoutcaverne de maximaal toelaatbare afmetingen heeft bereikt, wordt de winning beëindigd. Eerst wordt een eindmeting uitgevoerd: daarmee wordt de eindsituatie vastgelegd. Vervolgens wordt de plantaardige olie die als ‘deken’ op de pekel drijft verwijderd en worden de productiebuizen verwijderd. Na goedkeuring van het plan door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) wordt de caverne definitief afgesloten.

Een actieve zoutwinlocatie van maximaal 1 miljoen kuub gaat gemiddeld zo’n 10 tot 12 jaar mee. Na een periode waarin we de temperatuur in de caverne terug in evenwicht brengen met de temperatuur van de omringende ondergrond, sluiten we de zoutwinlocatie af en brengen we deze terug naar de oorspronkelijke staat.

De zoutwinlocaties zien er anders uit dan de al bekende zouthuisjes in Hengelo en Enschede. In samenspraak met de omgeving zijn we tot een landelijk ontwerp gekomen voor de zoutwinlocaties met elk een zouthuisje en een huisje voor apparatuur. Ook hebben we afspraken gemaakt over de aanleg van bomen en planten rondom het terrein. Zie hieronder een impressie van een zoutwinlocatie. Dit beeld geeft een indruk van het beoogde ontwerp en de landschappelijke inrichting. De uiteindelijke uitvoering kan op onderdelen afwijken van deze impressie.

Naar verwachting zal de eerste zoutwinlocatie in de zomer van 2026 in productie gaan. De andere zoutwinlocaties volgen daarna.

De omgeving ondervindt geen hinder van de zoutwinning zelf, want die vindt ondergronds plaats. Op de winlocaties zal geen sprake zijn van licht of geluid, afgezien van periodieke onderhoudswerkzaamheden. 

Voorafgaand aan de werkzaamheden zal Nobian met de omgeving in gesprek gaan over de planning van de werkzaamheden en alle maatregelen die genomen worden om te zorgen dat alles veilig en zorgvuldig gebeurt, met minimale impact op de omgeving. Alle werkzaamheden zullen tijdelijk zijn.

Bij zoutwinning wordt zoet water naar de zoutwinlocatie gepompt en in de zoutlaag gebracht. Het steenzout in de ondergrond lost langzaam op in het water en wordt als pekel (zout water) weer naar boven gevoerd. De pekel gaat vervolgens via transportleidingen en een pompstation naar de zoutfabriek in Hengelo. Bij het oplossen van zout in de diepe ondergrond door het inbrengen van water ontstaat een met pekel gevulde zoutholte, een zogenaamde caverne. Doordat de zoutlaag in Haaksbergen dikker is dan bij Hengelo, kunnen we met minder cavernes en minder gevolgen voor de omgeving een zelfde hoeveelheid zout winnen.

Nee. De cavernes in Haaksbergen zijn ontworpen voor zoutwinning. Dit is ook toegezegd door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). In de vergunningaanvraag zijn de cavernes daarom ook alleen bestemd voor zoutwinning. Een vergunning geeft dus ook alleen het recht op zoutwinning, niet op opslag. Nobian heeft geen plannen om iets in de cavernes op te slaan. 

Zout is een onmisbare grondstof voor de industrie en chemie. Met onze zoutwinning speelt Nobian een heel belangrijke rol in het maken van tal van producten die we dagelijks nodig hebben en die ook nodig zijn voor verduurzaming. Denk aan bouwmaterialen, kunststoffen, medicijnen, accu’s en zonnepanelen. De moderne samenleving kan niet zonder zout.

Bekijk ook onze animatie 'De waarde van zout' waarin wij het belang van zout, zoutwinning en zoutchemie voor Nederland uitleggen en uitleggen welke belangrijke rol Nobian daarbij speelt.

In de Nederlandse bodem zit een zoutlaag die op een aantal plekken goed toegankelijk is voor veilige, verantwoorde en duurzame zoutwinning. Dat zout is voor 99,9% zuiver, wat nodig is voor de productie van essentiële chemicaliën. De industrie maakt hier toepassingen van, die we terugzien in producten die we dagelijks gebruiken. Denk aan bouwmaterialen, kunststoffen, medicijnen, accu’s en zonnepanelen.

Het transport van zout naar Nederland uit andere Europese landen is kostbaar. Daardoor is import vele malen minder aantrekkelijk en een stuk duurder. Bij import uit landen als Chili of Mexico levert het transport van zout ook veel meer CO2-uitstoot op en is daardoor minder duurzaam. Bovendien is de levering van zout uit het buitenland minder zeker. Zoutwinning uit eigen bodem is daarmee de meeste betrouwbare, maar ook de duurzaamste optie. Ook draagt het bij aan de strategische onafhankelijkheid van Nederland en de industrie in Europa.  

Het pekelwater dat wij uit de bodem halen, is voor 100% verzadigd. Het heeft een zoutgehalte van gemiddeld 27% zout, 270 gram per liter. Zeewater bevat veel minder zout: gemiddeld 3,5 procent zout, 35 gram per liter. Om dezelfde hoeveelheid zout uit zeewater te krijgen, is veel meer energie nodig. Ook is zout uit zeewater niet schoon genoeg voor de productie van essentiële chemicaliën, waardoor er extra zuiveringsstappen nodig zouden zijn. Kortom, dat betekent dat het verdampen van zeewater (zeezout) en daarna schoonmaken veel kostbaarder is en een grotere CO²-voetafdruk heeft.

Naar verwachting lopen de laatste werkzaamheden door tot aan de eerste helft van 2027. Onder deze werkzaamheden vallen:

• het verder afronden en gereedmaken van de locaties, inclusief het leidingnetwerk tussen de locaties en het pompstation. Daarbij sluiten we onder andere leidingen en elektriciteit aan, monteren we de installaties en testen we deze stap voor stap.
• het verder inrichten en afwerken van de locaties, bijvoorbeeld met beplanting. 

Direct omwonenden informeert Nobian tijdig over aankomende werkzaamheden via brieven per post. Daarnaast worden aankomende werkzaamheden ook gedeeld binnen het project Haaksbergen - Zoutwinning in de NobianApp. De app biedt Nobian de mogelijkheid om updates en documenten te delen in relatie tot de zoutwinning in Haaksbergen, terwijl bewoners en omwonenden vragen aan ons kunnen stellen en alerts kunnen instellen. 

De NobianApp is te vinden in de Apple Store, Google Play store of via de QR-code op de pagina van Haaksbergen. Na de app te hebben gedownload, zoek en selecteer het project Zoutwinning-Haaksbergen. Zet uw notificaties aan bij instellingen indien u een melding wilt ontvangen bij een nieuwe update.

Nobian is ervan overtuigd dat zoutwinning in Haaksbergen veilig en verantwoord is. De reden hiervoor is dat we al 100 jaar onze werkwijze en technieken blijven verbeteren met behulp van de nieuwste inzichten. De praktijk laat dit ook zien. Zoutwinning is veilig en leidt niet tot voelbare trillingen of aardbevingen. Zoutwinning leidt bovendien niet tot scheefstand of schade aan huizen.

Daarnaast nemen we in het winningsplan veel maatregelen op die de veiligheid garanderen. Zo houden wij de ondergrond op elk moment in de gaten via een uitgebreid microseismisch meetnet. Dit meetnet is al actief voordat we met de zoutwinning starten. Na start van de winning plaatsen we de meetresultaten elk kwartaal op onze website. 

Met een microseismisch meetnetwerk kunnen we een zoutwingebied met daarin onze cavernes bewaken en meer data verzamelen over de ondergrond.

In de bodem vinden voortdurend (micro)trillingen plaats. De oorzaak kan liggen in natuurlijke processen en in ondergrondse activiteiten. Het microseismisch meetnetwerk meet deze microtrillingen nauwkeurig. We delen onze data met externe deskundigen en ontwikkelen zo een nog beter begrip van de ondergrond en krijgen meer inzicht in de mogelijke oorzaken van (micro)trillingen.

Lees hier meer over hoe Nobian een veilige en verantwoorde zoutwinning garandeert.

Nee, de praktijk laat zien dat zoutwinning veilig is en geen voelbare* trillingen of aardbevingen veroorzaakt. Wel kan zoutwinning (micro)-trillingen in de bodem veroorzaken. Maar de oorzaak daarvan kan ook liggen in natuurlijke processen. In Haaksbergen heeft Nobian een microseismisch meetnetwerk aangelegd die deze microtrillingen nauwkeurig kan meten en de staat en veiligheid van de zoutdôme met daarin onze cavernes kan monitoren. 

In Twente is sinds 2016 een microseismisch meetnetwerk actief. Dit netwerk is in samenwerking met het KNMI geïnstalleerd om de ondergrondse zoutlaag met daarin cavernes van zowel de actieve als inactieve locaties 24/7 te bewaken. Bij deze laatste locaties zitten ook potentieel instabiele cavernes. Bij signalen van migratie kan zo'n caverne met voorrang worden gevuld. 

_{*Vanaf 2 millimeter per seconde (mm/s) is een trilling voelbaar en vanaf 3 mm/s kan schade aan een gebouw optreden.} 

Zoutwinning veroorzaakt langzame en gelijkmatige bodemdaling. De bodemdaling wordt jaarlijks gecontroleerd en met behulp van satellietmetingen duidelijk gemaakt. 

Ook maken we in eerste instantie elk jaar een uitgebreidere analyse. Dan wordt de totale bodemdaling van het maaiveld* bepaald door middel van waterpassingen. Dat is inclusief daling als gevolg van bijvoorbeeld verlaging van de grondwaterspiegel en lokale wateronttrekking. 

Lees hier meer over bodemdaling.

_{*Het maaiveld is de grondoppervlakte inclusief bestrating en aardwerken, zoals een helling of dijk, maar zonder bomen, planten en bouwwerken, zoals huizen en viaducten.}

De bodemdalingskom in Haaksbergen zal naar verwachting twee kilometer in doorsnee worden. Om de risico’s en effecten aan de oppervlakte te bepalen, is het noodzakelijk om na te gaan wat de scheefstand (de gemiddelde graduele daling) en de effecten op het oppervlaktewater en grondwater kunnen zijn ten gevolge van de bodemdalingskom. Bij de huidige zoutwinlocaties bedraagt de scheefstand over 100 meter enkele millimeters na een periode van tientallen jaren. Anders gezegd, het ene doel van een voetbalveld zou na een periode van pakweg een halve eeuw enkele millimeters lager staan dan het doel aan de andere van het veld.

Op basis van de uitgevoerde onderzoeken, en de praktijk van zoutwinning in Twente, bestaat voldoende zekerheid dat de bodemdaling ten gevolge van de zoutwinningsactiviteiten geen schade of andere negatieve effecten zal veroorzaken op de omgeving en daarom geen belemmering kan vormen voor de zoutwinningsactiviteiten.

Nobian neemt allerlei voorzorgsmaatregelen om de veiligheid en stabiliteit van de cavernes te kunnen borgen. Zo beperken we de grootte en vorm van de caverne, zodat het dak altijd dik genoeg is en de caverne stabiel blijft. Om de vorm van de caverne te sturen, maken we gebruik van plantaardige olie. Daarmee kunnen we de hoogte van de caverne, ofwel holruimte, nauwkeurig controleren en sturen. Bovendien maken we gebruik van een microseismisch meetnetwerk om de cavernes 24 uur en 7 dagen per week in de gaten te kunnen houden. Mochten cavernes tekenen van instabiliteit vertonen, dan pikken wij dit dankzij het meetnetwerk meteen op, en kunnen we tijdig maatregelen nemen.

In tegenstelling tot moderne cavernes in Twente werd tot en met de jaren zeventig een mijnbouwtechniek gebruikt die in sommige gevallen kan leiden tot instabiliteit. Het gaat om een deel van de cavernes waarvan de aanleg in de periode 1958-1975 is gestart. Deze zijn aangemerkt als 'potentieel instabiel'. Dat betekent dat ze nu stabiel zijn, maar dat er - zonder maatregelen - op de lange termijn een zeer kleine kans bestaat op schade aan het maaiveld (het grondoppervlak). Deze schade betreft een lokale verzakking van de bodem. Om dit te voorkomen, vult Nobian sinds 2007 deze cavernes preventief met bodemeigen materiaal.

Lees hier meer informatie over het vulprogramma. 

Nobian heeft een overeenkomst getekend met het ministerie van EZK voor een onafhankelijke beoordeling van meldingen over mogelijke schade aan huizen door bodembeweging als gevolg van zoutwinning. De overeenkomst geeft bewoners in winningsgebieden de mogelijkheid om de Commissie Mijnbouwschade te vragen om een bindend advies. De Commissie beoordeelt of eventuele schade aan huizen verband houdt met bodembeweging door zoutwinning. De overeenkomst laat nog steeds ruimte aan bewoners en bedrijven om schademeldingen rechtstreeks af te handelen met Nobian.

Aanvullend op de bestaande regelgeving en vergunningsvoorwaarden heeft Nobian in overeenstemming met de gemeente Haaksbergen een Garantiefonds toegezegd. Het doel van dit fonds is om tegemoet te komen aan de zorgen van omwonenden over een vergoeding in het geval van vastgestelde schade als gevolg van zoutwinning.

Het Garantiefonds staat geheel onafhankelijk van Nobian en wordt beheerd door de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen. Meer informatie over deze stichting is hier te vinden: www.smg-haaksbergen.nl

Eventuele meldingen van vermeende schade door Nobian's zoutwinning worden beoordeeld door de onafhankelijke Commissie Mijnbouwschade, op basis van de Schadeprotocol Zoutwinning. Uitspraken van de Commissie Mijnbouwschade zijn bindend voor Nobian. Is schade het gevolg van Nobian's zoutwinning dan wordt dit door Nobian vergoed. Mocht dat om wat voor reden niet gaan dan kan de schade uit het Garantiefonds worden betaald. Dit geeft zekerheid van betaling, ook in het geval dat Nobian in de verre toekomst niet meer zou bestaan. 

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is de onafhankelijke toezichthouder voor mijnbouwactiviteiten in Nederland. Het SodM adviseert het ministerie van Economische Zaken en Klimaat over het verlenen van vergunningen. Daarnaast houdt SodM toezicht op de naleving van de regels bij mijnbouwactiviteiten. Het gaat dan om regels over de zoutwinning, de veiligheid van werknemers en de effecten op de omgeving en het milieu, nu en in de toekomst. 

Nobian heeft meerdere vergunningen nodig om zout te kunnen winnen. Daaronder vallen een Winningsvergunning (geeft het recht om zout te winnen), een goedgekeurd Winningsplan (geeft toestemming om het zout daadwerkelijk te kunnen winnen) en een Omgevingsvergunning (voor het verantwoord uitvoeren van de activiteit). Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft op 27 maart 2024 en 24 oktober 2024 de benodigde vergunningen gepubliceerd. Zie ook: Officiële Bekendmakingen

Het Omgevingsfonds zorgt ervoor dat een deel van de opbrengsten uit de zoutwinning in Haaksbergen in de omgeving wordt geïnvesteerd. Nobian heeft, in aanvulling op de gebruikelijke vergunningseisen, een Omgevingsfonds toegezegd om voor de toekomst een zinvolle bijdrage te leveren aan het gebied waar de winningsactiviteiten zullen plaatsvinden. De totstandkoming van dit fonds is in een overeenkomst met de gemeente Haaksbergen in 2023 vastgelegd.

De gemeente Haaksbergen heeft op 12 juni 2025 bekend gemaakt dat het college van B&W de oprichting heeft goedgekeurd van Stichting Omgevingsfonds Haaksbergen. Het fonds opereert volledig onafhankelijk van de gemeente Haaksbergen en Nobian. Meer informatie over het Omgevingsfonds is hier te vinden: www.omgevingsfondshaaksbergen.nl

Is uw onroerend goed in waarde verminderd door het besluit van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) om omgevingsvergunningen af te geven voor de bouw van acht zoutwinlocaties en de aanleg van een distributie- en transportleidingtracé? Dan kan er sprake zijn van zogeheten planschade. U leest in de onderstaande vraag wat planschade inhoudt.

Het is mogelijk dat een besluit van een ministerie tot planschade leidt. Onder planschade valt de volgende schade als gevolg van een ruimtelijke ontwikkeling:

• vermogensschade: waardevermindering van onroerende zaken als een woonhuis of bedrijfspand
• inkomensschade 

In dit geval is de ruimtelijke ontwikkeling de bouw van acht zoutwinningslocaties en de aanleg voor het distributie- en transportleidingentracé.

Voor vergoeding van planschade kunt u een aanvraag (verzoek) om een tegemoetkoming indienen. Meer informatie hierover kunt u terugvinden op de website van de gemeente Haaksbergen: www.haaksbergen.nl/woneninhaaksbergen/Zoutwinning.html

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is de onafhankelijke toezichthouder op de delfstoffen- en energiewinning, waaronder zoutwinning. SodM ziet toe op de veiligheid en milieubescherming bij mijnbouwactiviteiten, het gasnetwerk en windenergie op zee. Een van de kerntaken van SodM is het uitbrengen van advies aan de minister/staatssecretaris mijnbouw. Dat kan ongevraagd wanneer de toezichthouder iets wil meegeven aan beleid, maar gebeurt meestal gevraagd bij aanvragen voor winningsvergunningen, winningsplannen, omgevingsvergunningen en andere adviesverzoeken. 

Tijdens een bouwkundige nulopname worden de bouwkundige staat en eventuele zichtbare gebreken aan de binnen- en buitenzijde van uw gebouw(en) voor u in een rapport vastgelegd. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om scheuren in muren. Het rapport geeft een feitelijk overzicht van de huidige staat van een gebouw, zoals uw woning. Bij vermeende toekomstige schade kan deze nulmeting dienen ter vergelijking. 

Alle bouwkundige opnames worden uitgevoerd door het bureau Quattro Expertise, in opdracht van Nobian. Zij zijn gespecialiseerd in bouwkundige inspecties.

De opnames zijn geheel kosteloos voor bewoners binnen de contour van de bodemdalingskom.

Bewoners of bedrijven die in aanmerking komen voor een bouwkundige opname hebben in 2025 een brief van ons hierover ontvangen. Heeft u deze brief gemist, mogelijk omdat u later in het gebied bent komen wonen? Dat kunt u een e-mail sturen naar haaksbergen@nobian.com. 

Nee, dat is niet mogelijk. De contour van de bodemdalingskom is zorgvuldig vastgesteld op basis van uitgebreide technische berekeningen. Buiten deze contour is er met zekerheid geen risico op schade door bodemdaling als gevolg van zoutwinning.

Zoutwinning veroorzaakt een geleidelijke en beperkte bodemdaling over een lange periode. Deze daling wordt jaarlijks gemonitord via waterpas- en satellietmetingen.

De bouwkundige opname binnen de contour is een voorzorgsmaatregel. Uit onderzoek en decennia aan ervaring in Twente blijkt dat bodemdaling door zoutwinning geen schade veroorzaakt aan gebouwen.

Ja. U ontvangt het rapport van Quattro Expertise nadat de opname is uitgevoerd.

Uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld en alleen gebruikt en opgeslagen voor het plannen en uitvoeren van de opname.

In het rapport worden nooit zaken gefotografeerd die te herleiden zijn naar een naam of een persoon (geen naambordjes bij huisnummer, geen foto’s van de bewoners, geen foto’s van kentekens van voertuigen die op het erf aanwezig zijn). 

Op de website van Quattro Expertise is hun privacybeleid opgenomen.